Resultaten in 2014

GroenLinks is in de gemeenteraad van Haren inmiddels de meest effectieve fractie. Tenminste: als het aantal aangenomen moties en amendementen een goede maat daarvoor is. Dat is natuurlijk discutabel. Het collegebeleid is in veel opzichten niet ons beleid: de invloed van D66, GVH en VVD speelt zich voornamelijk achter de schermen af. Het is vrij opzichtig dat men daar - als er publiekelijk een punt wordt gemaakt - de zaak nauwkeurig vooraf heeft geregisseerd. Een toezegginkje hier of daar en de karavaan gaat verder. GroenLinks is er de afgelopen maande in geslaagd om de harde koers in het sociaal domein een beetje bij te sturen. De meeste partijen waren weinig actief en het was interessant om te zien dat dit in de vergadeing in december eindelijk veranderde: allerlei fracties wilden ineens iets wijzigen. Het gaf ons de gelegenheid om her en der kleine coalities te sluiten. In onderstaande tekst geven we in hoofdlijnen weer wat we hebben bereikt.

  • Mei: jaarrekening. Het lukte niet om een echte discussie over beleid en budget los te krijgen. Wel hebben we daar al aangekondigd dat er forse bezuinigingen nodig zijn en dat we ruimte in de begroting willen voor een armoedefonds. Ook hebben we afgedwongen dat er een nieuwe nota grondbeleid komt. Daarin moet aandacht zijn voor betere sturing door de raad en meer openheid.
  • Juni: de voorjaarsnota gaf inderdaad treurige cijfers voor de komende jaren. We hebben opnieuw aangedrongen op een visie op bezuinigingen. Die is toegezegd (toezegging niet nagekomen, maar ook dat kun je politiek gebruiken). Samen met het CDA hebben we gezorgd dat het onverwachte overschot in de WMO niet in de algemene middelen belandt, maar dat er een fonds komt voor tekorten  in het "sociaal domein" (WMO, jeugdzorg, arbeidsgehadicapten, reïntegratgie werklozen). De gemeente krijgt die taken erbij, met een flinke korting. Ook hebben we de toezegging gekregen van de wethouder dat men al in het najaar gesprekken zal aangaan met mensen die te maken krijgen met de nieuwe WMO. De gemeente wilde liever wachten tot 2015, maar inmiddels lopen die gesprekken.
  • September: er lag een voorstel voor een bestemmingsplanwijziging om de Ecologische Hoofdstructuur te versterken tussen Paterswoldse Meer en de Drentse Aa ten zuiden van de Meerweg. Uiteraard willen we dat steunen, het is een wens van lang geleden. Toch hebben we aangedrongen op onderzoek naar vervuiling van de grond in polder Lappenvoort. Dat is er gekomen. Er lijkt niets aan de hand te zijn. We zijn buitengewoon kritisch geweest over de verordeningen voor schuldhulpverlening en de WMO. Hoewel we toen weinig bereikten was dat een voorbode voor de maanden erna.
  • September: In het kader van het wegenplan (onderhoud van wegen en paden) hebben we de Fietsroute Plus door Haren en de buitendorpen weer op de kaart gezet. Dit gaat om een hoogwaardige fietsverbinding tussen Groningen en Zuilaren. We hebben het college aangespoord om de fietsroute daadwerkelijk te verbeteren in 2015. Dit voorstel van GroenLinks is gesteund door de hele gemeenteraad.
  • Oktober: bij de bespreking van de verordening voor de jeugdzorg hebben we weten te bereiken dat burgers het recht moeten hebben de gemeente uit te dagen als ze denken dat ze zorg (voor jeugd of in de WMO) beter en/of goedkoper kunnen leveren dan de gemeente zelf of de reguliere partners. De gemeente moet in de loop van 2015 met uitgewerkte voorstellen komen. In het hele land zijn GroenLinks fracties bezig met dit "Right to Challenge". Ons voorstel kreeg raadsbrede ondersteuning.
  • November: een belangrijk punt was de verordening die regelt hoe hoog de bijstand mag zijjn en hoe hoog de eventuele boetes bij overtreding van de vele regels. De Participatiewet is aanmerkelijk strenger dan de oude regels, maar er is de nodige ruimte voor reparatie door de gemeenteraad. We hebben die zo veel mogelijk benut: er is geregeld dat overtreders altijd eerst gehoord moeten worden voordat een boete wordt opgelegd (steun van D66 en VVD). En we hebben de straffen aanzienlijk lager weten vast te stellen (steun van oppositie en GVH). We wilden ook graag in de verordening vastleggen dat er altijd een aangepast plan van aanpak moet komen: mensen gaan niet voor niks 'in de fout', ze snappen de regels vaak helemaal niet. Uit een rapport van de Ombudsman bleek dat ook weer. Daarvoor was geen meerderheid. Gelukkig heeft de wethouder wel luid en duidelijk uitgesproken dat er ook zo wordt gewerkt in de praktijk. Ook is raadsbreed een motie van ons aangenomen dat er geen boetes worden uitgedeeld zolang het communicatiebeleid van de gemeente niet op orde is voor uitkeringsgrechtigden.
  • November: In de verordening individuele inkomenstoeslag (voor mensen die langdurig in armoede leven) hebben we de norm weten te verhogen: als je langduruig van minder dan 110% van de bijstand moet rondkomen kun je een toeslag vragen. Die norm stond op 100%. We wilden graag 120%, maar dat lukte niet.
  • November: in november stond ook de begroting voor 2015 op de rol. We hebben daar eindelijk wat meer helderheid gekregen over het overdekken van de P+R bij de A28 met zonnepanelen. Er staat een groot plan op stapel, dankzij de motie van GroenLinks hierover uit 2013. Nu nog in de gaten houden of het er wel van komt.
  • December: bij het innen van een boete in de bijstand mag de gemeente dat verrekenen met nog te ontvangen bijstand. De gemeente wilde zover gaan dat mensen soms geheel zonder inkomen konden komen te zitten. We hebben voor elkaar gekregen dat de gemeente hierbij in alle gevallen de zogenaamde "beslagvrije voet" zal respecteren. Die bedraagt 90% van de bijstand. We werkten hierin samen met D66.
  • December: de gemeente is bezig in de valkuil te stappen van de professionals. Met de beste bedoelingen zijn allerlei zorgprofessionals elkaar aan het opzoeken en aan het samenwerken. De gemeente vindt dat prachtig (en dat is het ook) en ziet daarin de oplossing voor de bezuinigingen en de nieuwe aanpak (vraaggestuurd werken, eigen kracht eerst). Die samenwerking is geen voldoende oplossing. Er is geen enkele aandacht voor het versterken van het welzijnswerk, ondersteunen van vrijwlligers, betrekken van cliënten en burgers bij het nieuwe beleid, etc. We hebben de motie van Gezond Verstand Haren gesteund dat de gemeente hiervoor meer aandacht moet hebben. De gemeente moet het burgers wel mogelijk maken hun steentje bij te dragen.
  • December: we hebben aangedrongen op een heel andere benadering van de noodzaak tot bezuinigen. Dat dat nodig is steunen we, het gaat om veel geld. Het college kwam met een begroting waarin daarvoor geen oplossing is. Voor 2015 is met wat kunst- en vliegwerk een sluitende begroting gemaakt. Voor 2016 wordt een zielloos lijstje voorgelegd aan inwoners. We hebben een langere lijst met echte voorstellen en keuzen gemaakt: groen en sociaal. Er was onvoldoende steun voor, deze coalitie schuift de problemen voor zich uit. Maar het college was wel bereid eens naar ons lijstje te kijken. We werkten hierin samen met het CDA

Een laatste ding waar we erg trots op zijn: er blijft uiteindelijk weinig over van de verplichte "tegenprestatie" voor mensen in de bijstand. GroenLinks vindt dat mensen in de bijstand ook moeten meedoen in de samenleving. Maar we zijn tegen verplichten. De gemeente moet mensen juist ondersteunen en aanmoedigen, niet dwingen. Maar voor het afschaffen was geen meerderheid te vinden. Uiteindelijk waren er wel meerderheden voor:

  • de tegenprestatie was bedoeld als 'mag je niet aan een baan helpen'. Die bepaling is geschrapt.
  • eigen voorstellen en bestaande activiteiten van de betrokkenen zijn uitgangspunt voor het bepalen van een tegenprestatie.
  • er komt met spoed beleid voor waar we het eigenlijk over hebben: wat voor soort werk, hoe zit het met verzekeringen, hoe zit het met organisaties waar je aan het werk gaat, etc. De tegenprestatie mag geen bestaand werk verdringen, maar hoe ga je dat bewaken? Dat soort dingen vragen om uitwerking.

Mensen die op korte termijn aan het werk kunnen worden daarbij geholpen. De tegenprestatie is alleen bedoeld voor mensen voor wie dat niet lukt. Mantelzorgers zijn vrijgesteld van een tegenprestatie. De facto is de tegenprestatie dus vrijwel vrijwillig geworden of hij leidt toch richting werk. We zijn daar blij mee.We hebben hierover samengewerkt met de PvdA.