Herindelen op kousevoetjes

De discussie over herindelen wil maar niet echt op gang komen. Tenminste: als je koppen telt en het aantal mensen dat zijn mond open doet belangrijk vindt. Het college van Haren vindt dat belangrijk en gooit er nog eens 30.000 euro tegenaan 'om iedereen de kans te geven zijn zegje te doen'. Dat komt bovenop het geld voor een referendum (afgelopen maart), en het budget van € 30.000,- dat de raad vaststelde om het gesprek met de burgers nog eens over te doen. GroenLinks steunde dat oorspronkelijke idee: het was voor niemand echt duidelijk wat de uitslag van het referendum betekende. In plaats van in de gemeenteraad te gaan bakkeleien over de juiste uitslag leek het ook ons beter met de inwoners zelf te gaan praten. Blijkbaar heeft dat project niks opgeleverd, want er moest geld bij. Wat weten we inmiddels wèl?

Mistig proces

Het college heeft een onduidelijk proces georganiseerd. De toezegging die de wethouder in juni deed om de gemeenteraad nog eens zijn plannen voor te leggen heeft hij niet waargemaakt. De twee bijeenkomsten die zijn georganiseerd hebben de onvrede onder inwoners - voor zover ze meededen - alleen maar aangewakkerd. Burgers klaagden dat ze slecht geïnformeerd werden op de twee bijeenkomsten. De bedoeling was om er achter te komen wat mensen beweegt in de hele discussie. Wat bepaalt eigenlijk of je voor of tegen een fusie bent, en wat bepaalt eigenlijk een voorkeur voor de ene of de andere fusie-partner. Dat is kennelijk niet gelukt in de afgesproken termijn.

Niks nieuws

De eerste bijeenkomst leverde een lijstje op met steekworden als: 'groene landelijke uitstraling', 'toekomstbestendig', 'bevolkingsopbouw', 'voorzieningen'. Dat is allemaal niks nieuws natuurlijk. Dergelijke criteria stonden al in de stukken die het vorige college gebruikte om een voorkeur uit te spreken voor Groningen-Ten Boer. Het overtuigde de bevolking niet. De vraag was waarom niet? ik denk omdat iedereen gewoon zijn eigen verhaal kan plakken op zulke vage begrippen. 'Groene landelijke uitstraling', wat betekent dat precies? En wat is daaraan precies waardevol? De zandwegen? De vele bomen? Het gebrek aan hoogbouw? Het vele geld dat gemoeid is met het onderhoud van het groen en het relatief grote aantal kilometers asfalt? Dat de gemeente zelf nog personeel in dienst heeft om het groenonderhoud te doen? En wat kost dit eigenlijk? Hoe belangrijk vinden we de afweging van groen tegenover andere belangrijke punten, zoals een blbliotheek, een goed sociaal beleid, zorg voor ouderen, .....

Stokpaardjes

Er was dus in de discussie volop ruimte om gewoon met de eigen oude stokpaardjes aan de haal te gaan en te pleiten voor zelfstandgheid, of voor Tynaarlo of voor Groningen, allemaal onder het mom dat juist dan de groene landelijke uitstraling het beste is geborgd. Dat schiet natuurlijk niet op. En het zelfde gebeurde op andere thema's als bevolkingsopbouw, afstand tot het bestuur, voorzieningen, enzovoort. Over bevolkingsopbouw kan je beweren dat Groningen een mooi tegenwicht vormt tegen de vergrijzing in Haren. En ook dat Tynaarlo in dat opzicht meer op ons lijkt, wat misschien wel pretig is. Om elkaar vervolgens in de Haren te vliegen omdat de één de ander ongelijk geeft. Tot en met ontkennen dat er in Haren sprake is van vergrijzing. Wat schieten we daar nu mee op, de feiten ontkennen?  Iedereen bleek nog gewoon in zijn eigen verhaal te blijven zittten. Een echt gesprek onder de bevolking is er niet gekomen.

Dat bleek ook wel op de extra dagen die zijn georganiseerd in het gemeentehuis. Er lag geen nieuwe informatie (behalve een rapport van Berenschot, zie hieronder) en op de flip-over-vellen stonden louter bekenden standpunten. Zo moet het dus niet. Dit is zonde van het geld, GroenLinks stemde dan ook tegen het beschikbaar stellen van extra budget. Het is ook de vraag hoeveel interesse er is voor de hele discussie: de opkomst bleef de eerste dag op ongeveer 80 mensen steken. Duur grapje.

Berenschot

Onderdeel van de extra stap die gezet moest worden was een onderzoek van bureau Berenschot naar de vraag: 'wat kost het om zelfstandig te blijven'. Een vreemde vraag. Je zou dat wel van elke optie willen weten en het is begrijpelijk dat dat niet kan. Het college is blijkbaar meer geïnteresseerd in zelfstandig blijven dan in een fusie. Maar erger: wat het kost om zelfstandig te blijven is afhankelijk van je ambities, je plannen en de keuzen die je maakt. De raad zou die keuzen moeten maken. En heeft dat niet gedaan, tenminste niet in het licht van een lange termijnvisie. Als we zelfstandig willen blijven, waar gaan dan de klappen vallen? Want één ding heeft al dat uitstel wel opgeleverd: duidelijkheid over de enorme bezuinigingen die nodig zijn. Berenschot berekent bedragen tot bijna 4 miljoen. Structureel. Elk jaar weer. Op een begroting van ruim 40 miljoen is dat erg veel. De keuzen over die bezuinigingen horen onderdeel te zijn van de herindelingsdiscussie. Dat zijn ze niet. We nemen eerst een besluit over zelfstandig blijven of niet (januari) en pas in juni over de bezuinigingskoers. GroenLinks dringt al sinds juni 2014 aan op het voorleggen van heldere keuzen aan de raad over die bezuinigingen. Het college duwt dit voor zich uit.

Dit rapport kostte € 15.000,- . Het herkauwt alleen wat er binnen de gemeente al bekend is aan gegevens en informatie. Wij vinden dat zonde van het geld.

Voorspellen is lastig

Voorspellen hoe dit gaat aflopen is lastig. De provincie duldt geen verder uitstel. Steeds meer fracties in de gemeenteraad worden onrustig. Dus er zal in januari wel een besluit vallen. Dat besluit komt tot stand op basis van een voorstel van het college. Het zou het college en de coalitie-fracties sieren als er in dat voorstel nog ruimte is voor een echte inhoudelijke discussie. Het zou mooi zijn als het voorstel de raad uitnodigt tot die discussie. Om dan vervolgens een eigen afweging te kunnen maken. Maar ik houd mijn hart vast en vrees een moddergevecht. De malle sommetjes die Gezond Verstand Haren maakt in 'Haren de krant' voorspellen niet veel goeds. De weigering van de wethouder om dat te corrigeren ook niet.